Utanmağın qarşısını necə almaq olar? Özünəinamı artıran sadə üsullar

Yeni insanlarla tanış olmaq, kütlə qarşısında danışmaq və ya diqqət mərkəzində qalmaq bəzi insanlarda güclü utanma hissi yarada bilər. Ürək döyüntüsünün sürətlənməsi, üzün qızarması, səsin titrəməsi və göz təmasından qaçmaq bu vəziyyətin ən çox rast gəlinən əlamətlərindəndir. İnkishaf.az saytının araşdırmasına əsasən, utanmaq tamamilə yox edilməli bir hiss deyil. Əsas məqsəd bu hiss yarandıqda onu idarə etməyi öyrənməkdir.

Utanmaq niyə yaranır?

Utanmaq çox vaxt insanın başqalarının onu necə qiymətləndirəcəyindən narahat olması ilə əlaqəli olur. “Görəsən, səhv danışsam nə düşünəcəklər?” və ya “Mənə gülərlər?” kimi düşüncələr gərginliyi artıra bilər.

Bəzən isə əvvəl yaşanmış mənfi təcrübələr insanın gələcəkdə oxşar vəziyyətlərdən çəkinməsinə səbəb olur.

Özünüzdən çox şey gözləməyin

Utanma hissini azaltmağın yollarından biri özünüzdən mükəmməl olmağı tələb etməməkdir.

İnsan danışarkən sözünü səhv deyə, fikrini qarışdıra və ya bir anlıq susa bilər. Bu, qeyri-adi hal deyil. Səhv etmək insanın bacarıqsız olduğunu göstərmir.

Kiçik addımlarla başlayın

Utanqan insan üçün birdən-birə böyük auditoriya qarşısında çıxış etmək çətin ola bilər. Bunun əvəzinə vəziyyəti tədricən çətinləşdirmək daha rahat üsuldur.

Məsələn, əvvəlcə tanıdığınız bir insanla daha çox danışmaq, daha sonra kiçik qrupda fikir bildirmək və son olaraq daha böyük auditoriyada danışmaq olar.

Özünüzü həddindən artıq izləməyin

Utananda insanın diqqəti çox vaxt özünə yönəlir. Səsinin necə çıxdığını, əllərinin necə göründüyünü və qarşı tərəfin nə düşündüyünü düşünmək gərginliyi artıra bilər.

Bunun əvəzinə söhbətin özünə və qarşı tərəfin dediklərinə diqqət yetirmək daha faydalı ola bilər.

Dərindən nəfəs alın

Gərginlik zamanı nəfəs sürətlənə bilər. Sakit və yavaş nəfəs almaq bədənin gərginlik reaksiyasını azaltmağa kömək edə bilər.

Məsələn, bir neçə dəfə yavaş nəfəs alıb-vermək və nəfəsi tələsmədən idarə etmək çıxışdan və ya söhbətdən əvvəl rahatlamağa kömək edə bilər.

Göz təmasını tədricən artırın

Utanqan insanlar bəzən danışarkən qarşı tərəfin gözlərinə baxmaqdan çəkinirlər. Daim birbaşa göz təması saxlamaq məcburi deyil.

Lakin söhbət zamanı qısa müddətli göz təmasını tədricən artırmaq insanın özünəinamını inkişaf etdirməyə kömək edə bilər.

Özünüz haqqında mənfi düşüncələri yoxlayın

“Hamı mənə baxır” və ya “Mütləq səhv edəcəyəm” kimi düşüncələr həmişə reallığı əks etdirmir.

Belə düşüncələr yarandıqda özünüzdən soruşa bilərsiniz: “Bunun həqiqətən belə olduğuna dair hansı sübut var?”

Bu yanaşma vəziyyətə daha real baxmağa kömək edə bilər.

İnsanların sizi düşündüyünüz qədər izləmədiyini unutmayın

Utananda insana elə gələ bilər ki, bütün diqqət onun üzərindədir. Əslində isə ətrafdakı insanlar çox vaxt öz davranışları və problemləri ilə məşğul olurlar.

Sizin kiçik bir səhviniz başqalarının düşündüyü qədər böyük görünməyə bilər.

Nə vaxt mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır?

Əgər utanmaq və sosial vəziyyətlərdən qorxmaq gündəlik həyata ciddi şəkildə mane olursa, insan insanlarla danışmaqdan, dərsə getməkdən, iş görüşmələrindən və ya digər sosial fəaliyyətlərdən davamlı şəkildə qaçırsa, psixoloq və ya psixi sağlamlıq mütəxəssisi ilə danışmaq faydalı ola bilər.

Bu vəziyyət bəzən sosial narahatlıq pozuntusu ilə əlaqəli ola bilər və mütəxəssis uyğun dəstək və müalicə üsullarını müəyyənləşdirə bilər.

Nəticə

Utanmaq insanın yaşaya biləcəyi normal emosiyalardan biridir. Məqsəd onu tamamilə yox etmək deyil, bu hissə baxmayaraq rahat danışmağı və hərəkət etməyi öyrənməkdir.

Kiçik addımlar, real düşüncələr, nəfəsə diqqət və sosial vəziyyətlərdən tamamilə qaçmamaq zamanla özünəinamın artmasına kömək edə bilər.

Humay Cəfərova